Zelfstandigenaftrek 2026: wat betekent de verlaging naar EUR 1.200 voor jouw bedrijf?

De zelfstandigenaftrek is een van de belangrijkste fiscale voordelen voor zelfstandig ondernemers in Nederland. In 2026 daalt deze aftrekpost naar EUR 1.200 — een daling van maar liefst 83% ten opzichte van 2020, toen het bedrag nog EUR 7.030 was. Voor veel ZZP'ers en MKB'ers in de Kempen is dit een ingrijpende verandering die directe gevolgen heeft voor het netto inkomen.

Wat is de zelfstandigenaftrek precies?

De zelfstandigenaftrek is een fiscale aftrekpost waarmee zelfstandig ondernemers hun belastbare winst verlagen. Het bedrag wordt afgetrokken van de winst uit onderneming, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt. De regeling bestaat sinds 2001 en is bedoeld om het ondernemerschap te stimuleren.

Concreet: als je EUR 50.000 winst maakt en de zelfstandigenaftrek EUR 1.200 bedraagt, betaal je belasting over EUR 48.800 in plaats van EUR 50.000. Hoe hoger de aftrek, hoe groter het belastingvoordeel. Het is daarom geen verrassing dat de forse verlaging van de afgelopen jaren veel ondernemers raakt.

Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?

De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2026 EUR 1.200. Dit is het voorlopige dieptepunt in een afbouwtraject dat in 2020 is ingezet door het kabinet. De achterliggende gedachte is dat het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen te groot was geworden — het zogeheten "verschil in fiscale behandeling van arbeid."

Hieronder zie je de volledige afbouw in één overzicht:

| Jaar | Zelfstandigenaftrek | Verschil t.o.v. vorig jaar | |------|--------------------:|---------------------------:| | 2020 | EUR 7.030 | — | | 2021 | EUR 6.670 | -EUR 360 | | 2022 | EUR 6.310 | -EUR 360 | | 2023 | EUR 5.030 | -EUR 1.280 | | 2024 | EUR 3.750 | -EUR 1.280 | | 2025 | EUR 2.470 | -EUR 1.280 | | 2026 | EUR 1.200 | -EUR 1.270 | | 2027 | EUR 900 | -EUR 300 |

Ter illustratie: een ondernemer die in 2020 gebruikmaakte van de volledige zelfstandigenaftrek en in de eerste schijf valt (36,97%), bespaarde destijds ruim EUR 2.600 aan belasting. In 2026 is dat voordeel gedaald naar circa EUR 444 — een verschil van meer dan EUR 2.150 per jaar.

Wie komt in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek?

Je komt in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek als je voldoet aan het urencriterium. Dit houdt in dat je minimaal 1.225 uur per kalenderjaar besteedt aan werkzaamheden voor je onderneming. Dat komt neer op gemiddeld 23,5 uur per week.

Bij die 1.225 uur tellen mee: - Directe werkzaamheden voor klanten en opdrachtgevers - Acquisitie, offertes schrijven en onderhandelen - Administratie, boekhouding en facturatie - Scholing en opleiding gerelateerd aan je vak - Reistijd naar opdrachtgevers (niet woon-werkverkeer) - Netwerken en brancheverenigingen

Wat niet meetelt: - Algemeen onderhoud van je woning (ook niet bij een thuiskantoor) - Tijd besteed als werknemer bij een andere werkgever - Privéactiviteiten die je combineert met zakelijke reizen

Tip: Houd een urenregistratie bij. De Belastingdienst kan bij controle vragen om bewijs dat je aan het urencriterium voldoet. Een eenvoudig Excel-bestand of een app als Clockify volstaat.

Wat betekent dit voor jouw netto inkomen?

De impact hangt af van je winstniveau en je persoonlijke situatie. Hieronder twee rekenvoorbeelden voor 2026, vergeleken met de oude situatie in 2020:

| Onderdeel | Winst EUR 50.000 (2020) | Winst EUR 50.000 (2026) | Winst EUR 80.000 (2026) | |-----------|------------------------:|------------------------:|------------------------:| | Brutowinst | EUR 50.000 | EUR 50.000 | EUR 80.000 | | Zelfstandigenaftrek | -EUR 7.030 | -EUR 1.200 | -EUR 1.200 | | MKB-winstvrijstelling (13,31%) | -EUR 5.717 | -EUR 6.492 | -EUR 10.488 | | Belastbaar inkomen | EUR 37.253 | EUR 42.308 | EUR 68.312 | | IB (schijf 1: 36,97%) | EUR 13.778 | EUR 15.647 | EUR 22.199* | | Netto verschil t.o.v. 2020 | — | -EUR 1.869/jaar | — |

*Bij EUR 80.000 winst betaal je in 2026 over het deel boven EUR 76.817 het hogere tarief van 49,50%.

De conclusie: bij een winst van EUR 50.000 betaal je in 2026 circa EUR 1.870 meer belasting per jaar dan in 2020 — puur door de verlaging van de zelfstandigenaftrek. Bij hogere winsten loopt het verschil nog verder op.

Welke compenserende maatregelen zijn er?

De overheid heeft de verlaging van de zelfstandigenaftrek deels gecompenseerd met andere maatregelen. Niet alle ondernemers profiteren daar evenveel van, maar het is belangrijk ze te kennen:

MKB-winstvrijstelling

De MKB-winstvrijstelling bedraagt in 2026 13,31% van de winst na aftrek van de zelfstandigenaftrek. In tegenstelling tot de zelfstandigenaftrek schaalt deze mee met je winst — hoe meer je verdient, hoe groter de absolute aftrek. Bij EUR 50.000 winst (na zelfstandigenaftrek) is dat EUR 6.492 aftrek.

Startersaftrek

Startende ondernemers die in de afgelopen vijf jaar niet eerder ondernemer waren, kunnen een extra aftrek van EUR 2.123 claimen bovenop de zelfstandigenaftrek. In 2026 bedraagt de totale aftrek voor starters dus EUR 1.200 + EUR 2.123 = EUR 3.323. De startersaftrek geldt maximaal drie keer in de eerste vijf jaar.

Arbeidskorting

De arbeidskorting voor ondernemers is de afgelopen jaren verhoogd. In 2026 kan de arbeidskorting oplopen tot circa EUR 5.500, afhankelijk van je inkomen. Dit compenseert een deel van de lagere zelfstandigenaftrek, maar het verschil wordt niet volledig gedicht.

Wanneer loont overstappen naar een BV?

Door de afbouw van de zelfstandigenaftrek wordt het omslagpunt waarop een BV fiscaal voordeliger is steeds lager. In 2020, met EUR 7.030 zelfstandigenaftrek, lag dat omslagpunt rond de EUR 150.000 winst. In 2026 verschuift dat naar circa EUR 100.000-EUR 120.000, afhankelijk van je privésituatie.

| Factor | Eenmanszaak / VOF | BV | |--------|--------------------|----| | Zelfstandigenaftrek | Ja (EUR 1.200) | Nee | | MKB-winstvrijstelling | Ja (13,31%) | Nee | | Vennootschapsbelasting | Nee | 19% tot EUR 200K, 25,8% daarboven | | DGA-salaris verplicht | Nee | Ja (min. ~EUR 56.000) | | Aansprakelijkheid | Privé | Beperkt tot inbreng | | Administratiekosten | EUR 500-1.500/jaar | EUR 2.500-5.000/jaar | | Flexibiliteit uitkeren | Direct | Via salaris + dividend |

Let op: een BV brengt extra administratieve lasten mee (jaarrekening, salarisadministratie, notariskosten oprichting circa EUR 500-700). Schakel altijd een fiscalist in voor een persoonlijk advies. Lees ook ons artikel over rechtsvormen vergelijken voor een uitgebreid overzicht.

Wat kun je nu doen? 5 concrete actiepunten

De verlaging van de zelfstandigenaftrek is een feit — je kunt er niet omheen. Maar je kunt wél actie ondernemen om de impact te beperken:

1. Herbereken je tarieven — De lagere aftrek betekent minder netto inkomen bij hetzelfde tarief. Reken uit hoeveel je uurtarief omhoog moet om hetzelfde netto over te houden. Bij EUR 50.000 winst is dat circa EUR 1,50/uur extra (bij 1.225 uur).

2. Maximaliseer je aftrekposten — Zakelijke kosten die je nu privé betaalt, kun je mogelijk zakelijk inboeken: vakliteratuur, beroepsvereniging, thuiswerkplek, zakelijke software, bedrijfsverzekeringen. Lees meer over aftrekposten in ons artikel over boekhouding voor ZZP'ers.

3. Controleer je urenregistratie — Zonder bewijs van 1.225 uur verlies je de volledige zelfstandigenaftrek. Zorg dat je administratie op orde is, ook als je parttime ondernemer bent.

4. Overweeg je rechtsvorm — Bij winsten boven EUR 100.000 kan een BV inmiddels voordeliger zijn. Laat een fiscalist doorrekenen wat voor jouw situatie het gunstigst is.

5. Bouw een pensioenreserve op — Zonder werkgeverspensioenbijdrage ben je als ZZP'er zelf verantwoordelijk. De jaarruimte voor lijfrenteaftrek is in 2026 circa 30% van de premiegrondslag, met een maximum van ruim EUR 15.000. Deze aftrekpost verlaagt je belastbaar inkomen en bouwt tegelijk aan je toekomst.

Veelgestelde vragen over de zelfstandigenaftrek 2026

Kan de zelfstandigenaftrek nog verder dalen na 2027? Ja, dat is mogelijk. Het kabinet heeft de afbouw vastgelegd tot en met 2027 (EUR 900). Na die datum kan een volgend kabinet besluiten de aftrek verder te verlagen of volledig af te schaffen. Er is nog geen definitief besluit over de periode na 2027.

Geldt de verlaging ook voor Vlaamse ondernemers? Nee. De zelfstandigenaftrek is een Nederlandse fiscale regeling. Belgische zelfstandigen vallen onder een ander belastingstelsel met eigen aftrekposten. Als je als Vlaamse ondernemer ook in Nederland actief bent, kan het wel invloed hebben — raadpleeg een grensoverschrijdend fiscalist. Lees eventueel meer in ons artikel over grensoverschrijdend ondernemen.

Hoe werkt de zelfstandigenaftrek bij parttime ondernemerschap? Je moet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar voldoen. Heb je ook een baan in loondienst, dan tellen die uren niet mee voor het urencriterium. Het kan dus lastig zijn om als parttime ondernemer aan de drempel te komen.

Is de zelfstandigenaftrek hetzelfde als de startersaftrek? Nee. De startersaftrek (EUR 2.123) is een aanvullende aftrekpost bovenop de zelfstandigenaftrek. Je moet aan dezelfde voorwaarden voldoen (urencriterium), plus: je bent in de afgelopen vijf jaar niet eerder ondernemer geweest. De startersaftrek geldt maximaal drie keer.

Kan ik de zelfstandigenaftrek verrekenen met andere inkomsten? De zelfstandigenaftrek verlaagt je winst uit onderneming. Als je winst lager is dan de aftrek, kun je het restant niet verrekenen met loon of andere inkomsten. Het ongebruikte deel vervalt in dat geval.

Verder lezen

• Boekhouding voor ZZP'ers: zo doe je het zelf — Grip op je administratie en aftrekposten
• BTW-aangifte voor starters — Alles over BTW-verplichtingen als ondernemer
• Rechtsvormen vergelijken: eenmanszaak, VOF of BV — Welke rechtsvorm past bij jouw situatie?