Vergunningen en meldingen voor ondernemers in de Kempen, welke heb je nodig?

Beginnen met een bedrijf is al uitdagend genoeg. Je hoeft daar niet bovenop de schrik van een gemeente-inspecteur op je stoep bij te hebben, die vaststelt dat je een bedrijf aan huis runt dat strijdig is met het bestemmingsplan. Of dat je na een investering in een terras pas hoort dat daar nog een vergunning voor nodig is.

Dit artikel zet op een rij welke vergunningen en meldingen relevant zijn voor Kempische ondernemers, per type bedrijf en per gemeente, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. We werken met de Omgevingswet (per 1 januari 2024 de opvolger van de Wabo) en de huidige structuur van gemeentelijke loketten.

De basis: wat is een vergunning, wat een melding?

Niet elke bedrijfsactiviteit vereist een vergunning. De overheid maakt onderscheid:

• Vergunning: je hebt toestemming nodig vóórdat je start. De gemeente of een andere instantie beoordeelt je aanvraag en beslist (binnen 8-12 weken, soms langer).
• Melding: je meldt wat je gaat doen. Geen toestemming, maar registratie. De gemeente kan aanvullende eisen stellen of handhaven als het fout gaat.
• Vergunningsvrij: je hoeft niets te regelen, als je binnen de kaders blijft.

Het verschil is belangrijk: een vergunning doorloopt een procedure, een melding is een administratieve handeling. Maar een melding is niet vrijblijvend. Als je ten onrechte denkt dat je melding volstaat terwijl vergunning vereist is, handhaaft de gemeente alsnog.

Start: de vergunningcheck

Voordat je welke investering ook doet, loop je deze stappen door:

1. Omgevingsloket (omgevingsloket.nl): de nationale checker. Voer je activiteit en locatie in, zie je wat nodig is.
2. Bestemmingsplan check: is jouw activiteit toegestaan op deze plek? Dit is het belangrijkste. Via het Omgevingsloket of je gemeente.
3. Gemeentelijk ondernemersloket: Kempische gemeenten hebben een aanspreekpunt voor ondernemers. Bel of mail met een beschrijving van je plan.
4. Branchevereniging: weet vaak per sector welke vergunningen er nodig zijn.

De Omgevingsvergunning (Omgevingswet)

Sinds 2024 is de Omgevingswet van kracht. Vergunningen voor bouwen, ruimtelijke ordening, milieu en natuur zijn samengevoegd in één omgevingsvergunning. Voor ondernemers is dit de belangrijkste vergunning.

Wanneer heb je een omgevingsvergunning nodig?

• Bedrijfspand (ver)bouwen of uitbreiden
• Bestemming van een pand wijzigen (bijvoorbeeld woning naar winkel)
• Bedrijfsactiviteit op een locatie starten die niet in het bestemmingsplan past
• Vergunningplichtige milieuactiviteiten (lozen, grote emissies)
• Reclame-uitingen op gevel of perceel (soms vergunningsvrij, soms plichtig)
• Kap van bomen op bedrijfsterrein
• Uitrit aanleggen of wijzigen

Aanvragen via Omgevingsloket

Alle aanvragen gaan via omgevingsloket.nl. Je logt in met eHerkenning (voor bedrijven) of DigiD (voor particulieren). Het loket stuurt je aanvraag automatisch door naar de juiste gemeente.

Procedures: kort of uitgebreid?

• Reguliere procedure: 8 weken, eenmalig verlengbaar met 6 weken. Onder de Omgevingswet is dit de hoofdregel.
• Uitgebreide procedure: 6 maanden, eenmalig verlengbaar met 6 weken. Alleen voor de gevallen die de wet aanwijst.

Gemeente-specifieke regels in de Kempen

Elke gemeente heeft eigen beleid. Hieronder een overzicht van aandachtspunten per Kempische gemeente.

Gemeente Bladel

• Bedrijventerreinen: Kempisch Bedrijvenpark in Hapert (kavels vanaf 5.000 m²), Industrieterrein Hapert, De Sleutel en De Beemd/Leemskuilen in Bladel
• Gemeente: bladel.nl

Gemeente Eersel

• Bedrijventerreinen: De Haagdoorn, Meerheide en Vencocampus in Eersel, Ganzestaartsedijk in Duizel, Hoefseweg in Vessem
• Gemeente: eersel.nl, met een accountmanager bedrijven

Gemeente Bergeijk

• Bedrijventerreinen: Waterlaat en Het Stoom in Bergeijk, Loonsebaan en De Rijt in Luyksgestel, Mortakkers in Riethoven, Leemskuilen in Westerhoven
• Gemeente: bergeijk.nl
• Bijzondere aandacht: grensgemeente met België

Gemeente Reusel-De Mierden

• Bedrijventerreinen: Kleine Hoeven I en II en Lange Voren in Reusel, Koningshoek in Lage Mierde, Kailakkers in Hooge Mierde
• Gemeente: reuseldemierden.nl
• Bijzondere aandacht: grensgemeente met België — voor grensoverschrijdende activiteiten extra attentie op Belgische regelgeving

Gemeente Veldhoven

• Bedrijventerreinen: De Run (met het hoofdkantoor van ASML), Habraken, Zandven
• Gemeente: veldhoven.nl
• Bijzondere aandacht: op Habraken en Zandven is deelname aan het basispakket parkmanagement verplicht

Gemeente Oirschot

• Bedrijventerreinen: De Stad, De Scheper, Westfields, Steenfort (Middelbeers), Moorland, Kanaaldijk Noord
• Gemeente: oirschot.nl
• Bijzondere aandacht: het dorp Oirschot is beschermd dorpsgezicht met meer dan 300 monumenten

Gemeente Valkenswaard

• Bedrijventerreinen: Schaapsloop 1 en 2, Van Linschotenstraat, bedrijventerrein Dommelen, Den Dries, bedrijvencentrum Place for Bizz
• Gemeente: valkenswaard.nl
• Bijzondere aandacht: grensgemeente met België; de gemeente maakt de vrijetijdseconomie tot een belangrijke pijler

Gemeenten Best, Son en Breugel, Waalre, Heeze-Leende

Eigen ondernemersloketten met vergelijkbare aanpak. Check per gemeente op [gemeentewebsite]/ondernemers.

Branche-specifieke vergunningen

Naast omgevingsvergunning zijn er sector-specifieke vereisten. Hieronder per branche.

Horeca

• Exploitatievergunning (gemeentelijk): in veel gemeenten nodig voor het exploiteren van een horecagelegenheid
• Alcoholwetvergunning (Alcoholwet, voorheen Drank- en Horecawet): vergunning van de burgemeester voor het schenken van alcohol
• Leidinggevenden op de vergunning moeten ingeschreven staan in het Register sociale hygiëne (Verklaring Sociale Hygiëne)
• Terras: vaak een aparte terrasvergunning, check de gemeente
• Sluitingstijden: per gemeente verschillend, staan in de APV

Een café starten vraagt meerdere trajecten tegelijk: bouwtechnisch (omgevingsvergunning), exploitatie (exploitatievergunning gemeente), alcohol (Alcoholwet) en sociale hygiëne (leidinggevende). Begin tijdig.

Bouw, installatie en techniek

• VCA (Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers): niet wettelijk verplicht, maar vrijwel altijd door opdrachtgevers geëist
• F-gassen certificering: voor werk aan koudemiddelen
• Asbestverwijdering: alleen door gecertificeerde bedrijven; vooraf een asbestinventarisatie door een gecertificeerd inventariseerder

Kinderopvang

• Registratie Landelijk Register Kinderopvang (LRK): aanvragen via de gemeente
• GGD-inspectie
• Pedagogisch beleidsplan, veiligheids- en gezondheidsbeleid, meldcode

Zorg

• BIG-registratie (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) voor beroepen die onder Wet BIG vallen: artsen, tandartsen, fysiotherapeuten, verloskundigen, verpleegkundigen, gezondheidszorgpsychologen, apothekers, etc.
• AGB-code: voor declaratie bij zorgverzekeraars (via Vektis)
• Wkkgz: schriftelijke klachtenregeling en een klachtenfunctionaris
• WGBO: geen vergunning maar wel wettelijke kaders rond dossier, informed consent, geheimhouding

Financiële dienstverlening

• AFM-vergunning voor onder meer financiële adviseurs en bemiddelaars (Wft)
• Wft-diploma's voor medewerkers die adviseren

Transport

• Eurovergunning (via NIWO): voor beroepsgoederenvervoer met een voertuig met meer dan 500 kg laadvermogen of meer dan 2.500 kg toegestane maximummassa
• Vakbekwaamheid: een vervoersmanager met het vakdiploma
• Kredietwaardigheid: € 9.000 risicodragend vermogen voor het eerste voertuig + € 5.000 per volgend voertuig
• Betrouwbaarheid: VOG voor bedrijf en vervoersmanager

Detailhandel en e-commerce

• Geen specifieke vergunning voor de winkel zelf, wel:
• Voedselveiligheid bij verkoop voedsel: HACCP-plan, NVWA-registratie
• Alcoholwetvergunning bij alcoholverkoop
• Regels voor koop op afstand: herroepingsrecht, voorinformatie, retourprocedure
• AVG: klantdata, webshop-cookies, verwerkersovereenkomsten (zie onze AVG-gids)

Evenementen en horeca mobiel (foodtruck, marktkraam)

• Evenementenvergunning (gemeentelijk): voor publieksevenementen
• Standplaatsvergunning: voor vaste standplaats markt of kraam
• Exploitatievergunning horeca bij foodtruck met hete bereiding
• Ontheffing of vergunning onder de Alcoholwet bij alcoholverkoop op een evenement

Tabel: vergunning, doorlooptijd en kosten

Elke gemeente stelt eigen leges vast; check altijd de legesverordening op de gemeentelijke website.

Milieuregels: melding of vergunning

Sinds de Omgevingswet staan regels voor milieubelastende activiteiten in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan van je gemeente. Voor veel activiteiten volstaat een melding, voor andere is een vergunning nodig, bijvoorbeeld bij werken met gevaarlijke stoffen, emissies naar lucht of water of opslag van grotere hoeveelheden.

De melding doe je via het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl). Vervolgens kan de omgevingsdienst eisen stellen (bijvoorbeeld maatregelen tegen geluidshinder).

Voedselveiligheid: HACCP en NVWA

Werk je met voedsel? Vanaf de eerste dag geldt HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points). Dat betekent:

• Risicoanalyse: welke voedselveiligheidsrisico's heeft jouw proces?
• Beheersmaatregelen: temperaturen, schoonmaak, kruisbesmetting voorkomen
• Registratie: temperatuurlogs van koeling en vriezer, reinigingsplan, allergeneninformatie
• Hygiënecode voor jouw sector (bakkers, slagers, horeca, zorgverblijven)
• Registratie bij NVWA (nvwa.nl): voor bedrijfsmatige voedselverwerking

De NVWA controleert of je aantoonbaar voedselveilig werkt.

Nationaal loket voor omgevingsvergunningen

Eén centrale plek voor alle vergunningen rond bouwen, milieu, ruimtelijke ordening en natuur. Log in met eHerkenning (bedrijven) of DigiD (particulieren). Vergunningchecker ingebouwd: voer je activiteit en locatie in en zie direct wat nodig is.

Bezoek

Ondernemersplein: wetten en regels

Algemene regels en regels per branche

Overzicht van wetten en regels voor ondernemers, met een aparte ingang per branche (onder meer horeca, bouw, vervoer en zorg). Goede eerste stap voordat je de gemeente belt.

Bezoek Ondernemersplein: wetten en regels

Wat als je zonder vergunning bent gestart?

Soms gebeurt het: je bent al aan de slag en ontdekt dat je eigenlijk een vergunning nodig had. Wat nu?

1. Niet in paniek. Stop niet per se onmiddellijk, tenzij er direct gevaar is.
2. Check de situatie: is het echt vergunningplichtig, of valt het misschien toch onder een melding?
3. Meld je bij de gemeente: actief melden wordt beter ontvangen dan afwachten en ontdekt worden. De gemeente kan dan legaliseren (vergunning verlenen met terugwerkende kracht) als de activiteit op zich past.
4. Risico: handhaving kan bestaan uit last onder dwangsom, terug-bouwen of boete. Een actief meewerkende ondernemer krijgt doorgaans een begunstigingstermijn om alsnog legaal te worden.

Grensregio: Kempische ondernemers met Belgische activiteiten

Veel ondernemers in Reusel, Bladel, Valkenswaard of Bergeijk werken ook in België (Lommel, Mol, Turnhout, Arendonk). Let op:

• Belgische omgevingsvergunning is anders geregeld dan Nederlandse. Voor langdurig werk in België: check via Vlaamse Omgevingsloket of de provincie.
• Dienstverlening over de grens: voor eenmalige of tijdelijke werkzaamheden geldt de dienstenrichtlijn EU — vaak geen zware vergunning nodig.
• Btw-nummer: zelfs zonder vestiging soms Belgische btw-registratie nodig. Check met je accountant.
• Erkenningen: een Nederlandse erkenning voor een installateur geldt niet automatisch in België. Check vooraf welke Belgische erkenning nodig is.

Cross-links: relevante artikelen

• Bedrijfsruimte huren in de Kempen — locatiekeuze en bestemmingsplan-tips
• ZZP worden stap voor stap — overzicht starttraject
• KvK-inschrijving, wat heb je nodig — eerste formele stap
• Bedrijfsverzekeringen welke heb je nodig — naast vergunningen ook verzekeringen regelen
• Algemene voorwaarden opstellen — juridische basis naar klanten

Zoek je ondersteuning? Kijk in de bedrijvengids onder juridisch advies of bouwadvies.

Zelf aan de slag: vergunningen-roadmap

Loop dit voor je écht investeert. Kost een paar uur, voorkomt maanden vertraging.

1. Beschrijf je plan in 5-10 zinnen: wat ga je doen, waar, hoe groot, wanneer, klanten?
2. Check welke regels en vergunningen gelden op ondernemersplein.overheid.nl/wetten-en-regels
3. Check het bestemmingsplan (nu onderdeel van het omgevingsplan) via omgevingsloket.nl
4. Bel het ondernemersloket van je gemeente met je plan — vraag naar de bedrijfscontactfunctionaris
5. Vraag branchevereniging of er sector-specifieke vergunningen/certificeringen zijn
6. Maak een vergunningen-tijdlijn: welke vergunning, doorlooptijd, kosten, afhankelijkheden
7. Start met de langste procedures eerst, zoals een omgevingsvergunning (8 weken tot 6 maanden)
8. Houd een dossier bij: alle correspondentie met gemeente/instanties, besluiten, leges-facturen — dit is goud bij handhaving of vervolgvergunningen