De Belgische Kempen
De Belgische Kempen, ook wel de Antwerpse Kempen genoemd, strekt zich uit over het noordoosten van de provincie Antwerpen en het noorden van Limburg. Met steden als Turnhout, Mol, Geel en Herentals vormt het een belangrijke economische regio direct aan de Nederlandse grens.
De Antwerpse Kempen
De Belgische Kempen is een uitgestrekt gebied dat ruwweg begrensd wordt door Antwerpen in het westen, de Nederlandse grens in het noorden, Limburg in het oosten en het Albertkanaal in het zuiden. Het landschap lijkt sterk op de Nederlandse Kempen: zandgronden, bossen en heidevelden wisselen af met dynamische kernen.
Economisch is de regio veelzijdig. Turnhout fungeert als regionaal centrum met een breed aanbod aan detailhandel en dienstverlening. Mol is bekend om het nucleair onderzoekscentrum SCK-CEN. Geel herbergt Janssen Pharmaceutica (een dochter van Johnson & Johnson) en is een belangrijk centrum voor de farmaceutische industrie. Herentals is een groeiende industriestad aan het Albertkanaal.
Belangrijke steden en gemeenten
Turnhout
Hoofdstad van de Antwerpse Kempen met circa 45.000 inwoners. Regionaal centrum voor detailhandel, onderwijs en cultuur. Thuisbasis van grafische industrie en Cartamundi (speelkaarten). Voka Kempen is gevestigd in Turnhout.
Mol
Gemeente met ruim 37.000 inwoners, internationaal bekend door het SCK-CEN (Studiecentrum voor Kernenergie) en VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek). Een belangrijk centrum voor onderzoek en innovatie.
Geel
Stad met circa 41.000 inwoners en een sterke farmaceutische sector. Janssen Pharmaceutica (J&J) heeft hier een grote productielocatie. Daarnaast is Geel bekend om Thomas More hogeschool en de historische gezinsverpleging.
Herentals
Industriestad aan het Albertkanaal met circa 28.000 inwoners. Strategische ligging voor logistiek en transport. Sterke aanwezigheid van maakindustrie en een groeiende dienstensector.
Beerse
Thuisbasis van het hoofdkantoor en onderzoekscentrum van Janssen Pharmaceutica. Een kleine gemeente met grote economische impact dankzij de farmaceutische industrie.
Kasterlee & Retie
Landelijke gemeenten met een mix van toerisme, land- en tuinbouw en lokaal MKB. Populair bij grensoverschrijdende ondernemers vanwege de nabijheid van de Nederlandse grens.
Grensoverschrijdend ondernemen
De Nederlands-Belgische grens loopt dwars door de Kempen, maar voor ondernemers is dit eerder een kans dan een barriere. Veel bedrijven bedienen klanten aan beide zijden van de grens, en grensoverschrijdende samenwerking wordt actief gestimuleerd door overheden en organisaties.
Verschillen om rekening mee te houden
Bestuurlijk
- NL: gemeente, provincie, Rijk
- BE: gemeente, provincie, gewest (Vlaanderen), federaal
- Verschillende vergunningsprocedures en bestemmingsplannen
Fiscaal
- NL BTW: 21% / 9% — BE BTW: 21% / 12% / 6%
- Verschillende vennootschapsbelasting tarieven
- Andere regels voor zelfstandigenaftrek en sociale zekerheid
- Dubbelbelastingverdrag NL-BE
Sociaal
- Andere regels voor werkgeversbijdragen
- Verschillend ontslagrecht
- Andere pensioen- en verzekeringsstelsels
- Grensarbeiders vallen onder specifieke regelingen
Cultureel
- Gedeelde Kempische mentaliteit en dialect
- Subtiele zakelijke omgangsvormen verschillen
- Vergelijkbare nuchterheid en directheid
- Gemeenschappelijke geschiedenis en tradities
Praktisch
- Verschillende KvK/KBO-registratie
- Andere bankensystemen en betaalmethodes
- Verschillende telefoontarieven (EU-roaming is gratis)
- Andere openingstijden en feestdagen
Ondersteuning
- Euregio Benelux Middengebied
- Voka Kempen (BE ondernemersorganisatie)
- UNIZO (Vlaamse ondernemersvereniging)
- Grensinfopunt voor grensarbeiders en -ondernemers
Economische sectoren
De Belgische Kempen heeft een diverse economische basis met een aantal opvallende sterke sectoren:
- Farmacie en life sciences — Janssen Pharmaceutica in Beerse en Geel, diverse biotech-bedrijven en onderzoekscentra maken de Kempen tot een farmaceutisch zwaartepunt.
- Nucleair onderzoek — SCK-CEN en VITO in Mol zijn internationaal gerenommeerde onderzoeksinstellingen die werkgelegenheid en spin-offs genereren.
- Grafische industrie — Turnhout heeft een lange traditie in drukwerk en verpakkingen. Cartamundi, de grootste speelkaartenproducent ter wereld, is hier gevestigd.
- Logistiek — Het Albertkanaal en de ligging nabij de havens van Antwerpen maken de regio aantrekkelijk voor transport en distributie.
- Land- en tuinbouw — De Vlaamse Kempen kent een sterke agrarische sector met focus op veehouderij, groenteteelt en sierteelt.
Belgische gemeenten op deze site
De volgende Belgische Kempische gemeenten zijn momenteel vertegenwoordigd op Ondernemen in de Kempen. We breiden dit aantal geleidelijk uit.
Mol
Antwerpen
Mol is een Vlaamse gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in de Belgische Kempen. Bekend om het SCK-CEN en een gevarieerd bedrijfsleven.
Oud-Turnhout
Antwerpen
Oud-Turnhout is een landelijke gemeente in de Belgische Kempen met een rustig karakter en ondernemende inwoners.
Vosselaar
Antwerpen
Vosselaar is een kleine, groene gemeente in de Antwerpse Kempen met een hechte gemeenschap.
Nijlen
Antwerpen
Nijlen is een Vlaamse gemeente in de provincie Antwerpen, gelegen in het zuiden van de Kempen.
Tips voor grensoverschrijdend ondernemen
- 1. Informeer u goed
Raadpleeg het Grensinfopunt of een fiscaal adviseur met kennis van beide landen voordat u over de grens gaat ondernemen.
- 2. BTW-registratie
Bij levering van diensten of goederen in het andere land kan een BTW-registratie nodig zijn. De drempelbedragen en regels verschillen per land.
- 3. Netwerk lokaal
Sluit u aan bij lokale ondernemersverenigingen aan beide zijden van de grens. Voka Kempen en UNIZO zijn belangrijke netwerken in Vlaanderen.
- 4. Contracten en voorwaarden
Houd rekening met verschillend contractrecht. Laat algemene voorwaarden controleren door een jurist met kennis van het recht in beide landen.
- 5. Benut subsidies
Er zijn specifieke Europese subsidies (Interreg) voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten. Informeer bij uw provincie of de Euregio.
Belgisch bedrijf in de Kempen?
Ook Belgische ondernemers in de Kempen kunnen zich gratis aanmelden. Vergroot uw zichtbaarheid aan beide zijden van de grens.